Ton Markink

In de serie Het verhaal van… komen onderwijsmakers aan het woord die niet alleen ín, maar juist ook áán het onderwijs werken. Ze vertellen hoe zij, met tomeloos enthousiasme en volhardende ambitie, een duurzame verandering hebben gerealiseerd. Maar ook met welke uitdagingen zij op hun reis naar deze verandering te maken kregen. In aflevering 11 spreken we met Ton Markink onder meer over de kwaliteit van het onderwijs, directeur-eigenaar van OnderwijsConnected. Sinds de oprichting in 2018 heeft zijn bedrijf heel veel (honderden) scholen begeleid bij de verbetering van de onderwijskwaliteit door de inzet van vakbekwame onderwijsadviseurs, interim Intern Begeleiders, kwaliteitscoördinatoren of schoolleiders. Daarnaast zijn er inmiddels het leiderschapstraject ‘Gewoon Steengoed Schoolleiderschap’ en de leergang van ‘IB naar KC’ opgezet. Maar stiekem denkt Ton veel groter. ‘Het liefst wil ik langjarige trajecten met schoolbesturen aangaan, zodat we hen nóg beter kunnen helpen om het onderwijsniveau naar een hoger niveau te tillen.’

‘Het was rond 2017 toen ik op een avond samen met vriend en oud-studiegenoot Mathieu Bootsveld weer eens aan het fantaseren was over een gezamenlijke onderneming. Vaak ging dat alle kanten op, van het organiseren van feesten en partijen voor babyboomers tot het produceren van kartonnen doodskisten’, aldus Ton Markink (62 jaar) uit Zwolle. ‘Op dat moment werkten we allebei als interim-schoolleider op een basisschool en soms werden we wel drie keer per week gebeld met de vraag of we een nieuwe klus wilden aannemen. Omdat de vraag naar tijdelijke vakbekwame onderwijsprofessionals blijkbaar zo groot was, kwamen we op het idee om samen een bedrijf te beginnen dat een bijdrage kon leveren aan goed onderwijs. Een jaar later was OnderwijsConnected een feit.’

Hart voor het onderwijs

Hoewel Mathieu Bootsveld er afgelopen jaar voor koos om een nieuwe uitdaging aan te gaan, is het doel van OnderwijsConnected nog steeds drieledig, zo vertelt Ton. ‘Wij helpen scholen en besturen de kwaliteit van onderwijs te verbeteren. Dat doen we door onderwijsbesturen en scholen te voorzien van vakbekwame interim kwaliteitscoördinatoren en schoolleiders. We helpen leerkrachten, directies en scholen bij hun professionele en inhoudelijke ontwikkeling, om zo de onderwijskwaliteit te kunnen verbeteren. En we ondersteunen organisaties om hun onderwijsbeleid vorm te geven. Onder aan de streep gaat het erom dat we samen een bijdrage leveren aan heel goed onderwijs voor de leerlingen. Inmiddels werken er zo’n 25 mensen fulltime bij ons in dienst en bestaat onze flexibele schil uit nog eens ongeveer 200 onderwijsprofessionals. Natuurlijk hebben zij verschillende talenten, kwaliteiten en karakters, maar de overeenkomst is dat we allemaal een groot kloppend hart hebben voor het onderwijs.’

Het belang van communicatie

Over talenten, kwaliteiten en karakters gesproken; Ton weet uit ervaring dat hij analytisch sterk is, als ondernemer altijd kansen voor verbetering ziet en bovendien sociaal vaardig is. ‘Dat laatste talent heb ik volgens mij als tiener ontwikkeld. Mijn ouders hadden een kinderkledingwinkel waar ik vanaf mijn vijftiende als verkoper aan de slag ging. Door het contact met de klanten heb ik niet alleen geleerd hoe je helder kunt communiceren, maar ook hoe ik snel in kan schatten welk type persoon ik voor me heb. Dat was een heel goede leerschool waar ik veel baat bij had en heb, of het nu gaat om gesprekken met ouders van leerlingen, het contact met opdrachtgevers of de zoektocht naar nieuwe onderwijsprofessionals die we als interimmer in kunnen zetten bij scholen met een ontwikkelingswens.’

De must van een match

Net als acht jaar terug, toen Ton zelf nog als interim-schoolleider werkzaam was, is er binnen het onderwijs ook nu nog veel behoefte aan onderwijsprofessionals die kunnen helpen bij het maken van verbeterslagen, zo merkt hij. ‘Veel scholen hebben om diverse redenen moeite om te voldoen aan de gewenste onderwijsprestaties van de overheid. En daarom doen ze een beroep op OnderwijsConnected. Om ervoor te zorgen dat wij daadwerkelijk een bijdrage kunnen leveren, zorgen we er via één of meerdere gesprekken eerst voor dat we de wens van de opdrachtgever aan de voorkant helemaal duidelijk krijgen. Vervolgens kijken we binnen OnderwijsConnected welke onderwijsprofessional de klus qua kennis, ervaring en mindset aankan én levelt met de betreffende schoolbestuurder of schoolleider. In mijn ogen is een match tussen die twee karakters echt een must om het gewenste resultaat te behalen.’

Aandacht voor leiderschap en kwaliteitsstructuur

Ton is er trots op dat zijn bedrijf scholen kan helpen in het geval van een kwaliteits- en/of personeelsprobleem. Daarnaast wil hij via diverse leiderschapstrainingen en leergangen binnen de OC Academie ook een bijdrage leveren aan duurzame kwaliteitsverbetering van het onderwijs. Het leiderschapstraject Gewoon Steengoed Schoolleiderschap is wat mij betreft een mooi voorbeeld. Als ik 7 jaar OnderwijsConnected kort door de bocht analyseer, dan ontstaan vraagstukken vaak door een gebrek aan leiderschap en in het verlengde daarvan een kwaliteitsstructuur die onder de maat is. In de afgelopen jaren heb ik meermaals gezien hoe jonge schoolleiders omvallen, omdat ze direct in hun functie aan het werk gaan en vaak nauwelijks worden begeleid in hun persoonlijke en professionele ontwikkeling. Daarom is het in mijn ogen heel belangrijk dat toekomstige schoolleiders aan de voorkant veel sterker worden gescreend, zodat je op voorhand in kaart brengt welke vaardigheden iemand heeft en nog moet ontwikkelen om zijn of haar rol goed te kunnen vervullen. Bij het leiderschapstraject Gewoon Steengoed Schoolleiderschap kunnen ambitieuze onderwijsprofessionals en zij-instromers zich na een intensieve screening in één jaar tijd on the job ontwikkelen tot een vakbekwame schoolleider met een stevig fundament en een eigen moreel kompas. Kortgezegd denken we door een goede screening te voorkomen dat schoolleiders vroegtijdig uitvallen. En daar hebben zowel de schoolleider, de betreffende school als de leerlingen van de school baat bij.’ 

Inspelen op ontwikkelingen

Wat Ton betreft kun je het voortdurende streven naar kwalitatief goed onderwijs vergelijken met het samen willen winnen van een wedstrijd. ‘Als je het platslaat, heb je hier eigenlijk slechts een paar basiselementen voor nodig: een professionele onderwijscultuur, een enthousiast en gedreven schoolteam waarbij de leden van en met elkaar willen leren en een scherpe focus op de gewenste onderwijsopbrengsten. Hiermee voorkom je dat je de schoolinspectie op de koffie krijgt, want dat wil geen enkele school. Laten we eerlijk zijn, samen winnen is gewoon leuker dan verliezen.’ Om ook in de toekomst kwaliteit te kunnen bieden, is het wel belangrijk dat scholen continu inspelen op de ontwikkelingen in het onderwijs, aldus Ton. ‘Kijk bijvoorbeeld naar het vraagstuk rondom het tekort aan geschoolde leerkrachten. Er zijn nu al scholen waar onderwijsassistenten 20 tot 25 procent van de lessen verzorgen. Het is op basis van de huidige cijfers heel duidelijk dat het lerarentekort vanaf 2026 nog verder zal toenemen.’

Duurzame kwaliteitsverbetering in het onderwijs

Na zeven jaar weten onderwijsbesturen, scholen en onderwijsmakers OnderwijsConnected goed te vinden, tot tevredenheid van Ton. ‘Eerlijk gezegd krijg ik nog steeds een kick van elke nieuwe opdracht en elke nieuwe match tussen een opdrachtgever en één van onze onderwijsprofessionals. Toch denk ik dat we onze opdrachtgevers nóg beter kunnen helpen als we samen langjarige trajecten aangaan. Vragen onstaan nu veelal omdat de inspectie komt, net geweest is of vanwege een burn-out. Natuurlijk kunnen we met onze mensen en kennis snel zaken verbeteren, maar echt duurzame veranderingen vragen meer tijd. Het zit ‘m vrijwel nooit in de wil om het goed te doen bij leerkrachten, maar heel vaak in gebrek aan kennis in combinatie met een professionele cultuur. Het verankeren van verbeterslagen en het verstevigen van de professionele houding vraagt tijd. De kracht van de herhaling is nodig om structureel te verbeteren.

We willen bijvoorbeeld ook graag de toegevoegde waarde van gedeeld schoolleiderschap in laten zien. Stel je hebt een schoolleider die goed is in financiën en personeelsbeleid en een andere schoolleider die meer heeft met de inhoud van het onderwijs. Als je deze twee leiders samen aan het hoofd van twee of drie scholen zet, kunnen ze elkaar perfect aanvullen. Zeker in het kader van het tekort aan schoolleiders. Het is echter iets dat we niet niet gewend zijn, het past niet in de huidige structuren. De urgentie onstaat vaak pas als de noodzaak daar is. En dan zijn organisaties niet voorbereid. Desondanks blijf ik kijken naar nieuwe mogelijkheden om de kwaliteit van ons onderwijs verder te verbeteren. Want zoals gezegd is samen winnen leuker dan verliezen.’

Over Ton Markink

Ton Markink is sinds juni 2018 directeur-eigenaar van OnderwijsConnected. Na zijn middelbare school volgt hij de opleiding aan de Katholieke PABO in Zwolle. In 1993 start Ton als docent-VSO op De Ambelt, waar hij lesgeeft aan jongeren met problematiek rondom ADHD en autisme. Na diverse omzwervingen langs school/sportorganisaties en en een opleiding Toegepaste bedrijfskunde gaat hij aan de slag als adviseur maatschappelijk vastgoed bij ICSadviseurs.  Sinds 2013 is hij in opdracht van diverse besturen aan de slag als interim-schoolleider bij diverse basisscholen. Ton woont samen met zijn vrouw en heeft drie kinderen.