Niet nog een theoretische opleiding
Veel opleidingen voor schoolleiders in het primair onderwijs zijn vooral theoretisch. Kennis opdoen in een leslokaal, ver weg van de dagelijkse realiteit van een school. Terwijl juist daar de echte vragen spelen: hoe stuur je een team aan dat onder druk staat? Hoe maak je keuzes als er meer problemen zijn dan oplossingen? Hoe bouw je aan een cultuur waarin kinderen en collega’s samen groeien?
Het Leiderschapstraject Gewoon Steengoed Schoolleiderschap kiest voor een radicaal andere aanpak. Deelnemers gaan direct als schoolleider aan de slag en leren on the job, begeleid door een persoonlijke coach die zelf jarenlang voor de klas en aan het roer van een school heeft gestaan. Na een intensief jaar staan ze ingeschreven in het Schoolleidersregister PO.
Dit schooljaar rondde de eerste lichting het traject af. Vijf nieuwe schoolleiders: Ellemieke Hulshof, Quirijn Hamel, Mark Verheul, Renée Venema en Geertje van den Berg.
Een programma gebouwd vanuit de praktijk
Het traject is ontwikkeld door Marleen Klomp en Saskia Maas, die samen jarenlange ervaring combineren in het opleiden en coachen van schoolleiders. Marleen Klomp is onderwijskundige (MSc) en werkt als opleider en leiderschapscoach. Zij bouwde de modules op vanuit een heldere overtuiging: goed leiderschap ontstaat niet door protocollen te volgen, maar doordat mensen leren wie ze zijn als leider en dat zichtbaar maken in hun school.
Saskia Maas is programmamanager en begeleidt het volledige traject, van het toelatingsassessment tot de afronding. Zij bewaakt de kwaliteit van de selectie en zorgt dat elke deelnemer op de juiste plek terechtkomt.
De modules die Marleen en Saskia ontwikkelden sluiten direct aan op de dagelijkse praktijk van een schoolleider. Evidence-informed theorie wordt steeds verbonden aan concrete situaties uit de eigen school. Elke twee weken komen de deelnemers samen in wat OnderwijsConnected een secure base noemt: een leeromgeving die steun en uitdaging combineert, caring en daring.
Coaching on the job: leren waar het telt
De kern van het traject ligt niet in het leslokaal, maar op de eigen school. Elke deelnemer krijgt een persoonlijke coach: een ervaren professional uit het werkveld, vaak zelf jarenlang schoolleider geweest. Die coach komt regelmatig langs op school, observeert, stelt vragen en fungeert als klankbord én kritische spiegel.
Het is een aanpak die aansluit bij wat onderzoek laat zien over effectieve leiderschapsontwikkeling: leren in de context waarin je werkt, met directe feedback op je handelen, maakt dat nieuwe inzichten daadwerkelijk beklijven. Niet op papier, maar in de dagelijkse praktijk van teamoverleg, oudergesprekken en onderwijsontwikkeling.
Quirijn Hamel, nu geregistreerd schoolleider bij Kindcentrum De Elzenhof, ervoer dat zelf:
“Als mijn coach een middag langskwam op school, dacht ik soms: ik heb zoveel andere dingen te doen. Maar na een kwartier vloog de tijd, en die gesprekken waren enorm leerzaam. Dit was verreweg de meest intensieve opleiding die ik heb gedaan, en waar ik het meest heb geleerd.”
Leiders die het verschil maken
Wat opvalt aan de deelnemers is hun diverse achtergrond. Sommigen komen uit het onderwijs, anderen stapten over vanuit een heel andere sector. Wat hen bindt: de ambitie om als schoolleider echt bij te dragen aan de kwaliteit van het onderwijs. Het selectieproces is dan ook bewust intensief, met onder meer een Talenten Motivatie Analyse en een toelatingsassessment.
Marleen Klomp: “We selecteren zorgvuldig. We zoeken bewust mensen op een hoog niveau, sensitief, sterk in organiseren en met ambitie, en iedereen doorloopt vooraf een toelatingsassessment. Wie we toelaten, gaat een intensief jaar tegemoet. Dat zie je terug in deze groep.”
Renée Venema, die als schoolleider werkt bij de W.A. Scholtenschool, herkent de praktijkgerichtheid: “Alles wat je leert, gebruik je direct. De opdrachten sluiten aan bij wat je toch al doet als schoolleider: begrotingen maken, gesprekken voeren, een team aansturen. Dat maakt het relevant en betekenisvol.”
Geertje van den Berg, geregistreerd schoolleider bij Stichting IRIS, beschrijft wat het traject met haar deed:
“Ik heb ontzettend veel geleerd over mezelf, en ook dat onderwijs dieper gaat dan data en cijfers. Uiteindelijk gaat het om de vraag: hoe halen we het beste onderwijs voor de kinderen eruit? Soms besef je zo weinig wat voor impact wij kunnen maken op kinderen, dat de toekomst eigenlijk in onze handen ligt. En dat we daarin met elkaar het verschil mogen maken.”
Waarom dit ertoe doet
Naast het bekende lerarentekort kampt het primair onderwijs met een groeiend tekort aan goede schoolleiders. Volgens cijfers van OCW in Cijfers is het tekort aan schoolleiders procentueel zelfs groter dan het lerarentekort. Sterk schoolleiderschap bepaalt voor een groot deel de kwaliteit van een school: het geeft richting, bouwt een professionele cultuur en zorgt dat verbeteringen niet blijven steken in losse projecten.
Door schoolleiders op te leiden vanuit de praktijk zelf, met intensieve coaching en evidence-informed theorie, levert OnderwijsConnected leiders af die vanaf dag één weten wat het betekent om een school te leiden. Niet vanuit een leerboek, maar vanuit eigen ervaring.
Zelf aan de slag als schoolleider?
De voorbereiding voor de volgende lichting is in volle gang. OnderwijsConnected organiseert webinars en voorlichtingsavonden voor wie overweegt om in september 2027 in te stromen in het leiderschapstraject.
Ga je komend schooljaar al als schoolleider of directeur aan de slag en wil je nog meedoen? Het voortraject is gesloten, maar je kunt nog een toelatingsassessment aanvragen om alsnog in te stromen.
Bekijk het Leiderschapstraject Gewoon Steengoed Schoolleiderschap of neem contact op voor meer informatie. Liever eerst verkennen of leiderschap bij je past? Start met de Training Oriëntatie op Leiderschap.
