Skip to main content

Uit de praktijk: met PCM werken aan teamcommunicatie en een sterke professionele cultuur

Uit de praktijk: met PCM werken aan teamcommunicatie en een sterke professionele cultuur
Datum:
28 mei 2025

‘De afgelopen periode werkte een school aan het versterken van de professionele cultuur binnen het team. Er was sprake van vastgelopen communicatie, spanningen en stress, wat de samenwerking belemmerde. Dit vroeg om een doordachte aanpak, gericht op inzicht, verbinding en groei’.

Elke maand laten we een onderwijsmaker aan het woord over zijn/haar opdracht en ervaringen in het onderwijs. Deze keer vertellen we over de aanpak van kwaliteitszorg en leerlingbegeleiding binnen een school in verandering. Lees hoe we werken aan een stabiele en toekomstbestendige schoolomgeving!

Binnen een schoolorganisatie werd ik als interimmer betrokken bij een teamtraject, gericht op het versterken van de professionele cultuur. Het doel was om onderlinge samenwerking en communicatie binnen het team te verbeteren. De aanleiding was dat een deel van het team vastliep in patronen van negatieve communicatie, weerstand en stress. Er was behoefte aan inzicht, herstel van verbinding en het benutten van ieders kwaliteiten.

Een collega van OnderwijsConnected, die eerder een PCM (Process Communication Model) Leiderschapsprofiel had ontvangen, legde de koppeling tussen dit teamtraject en de mogelijkheden die PCM biedt. Op basis daarvan is besloten PCM als aanvullende tool in te zetten binnen het traject.

PCM is een psychologisch communicatie- en persoonlijkheidsmodel dat helpt om:

  • Je eigen gedrag en communicatiepatronen te begrijpen
  • Effectiever te communiceren met anderen, ook (juist!) in stressvolle situaties
  • Conflicten te voorkomen of te de-escaleren
  • Sterke(re) relaties op te bouwen, zowel op het werk als privé

De belangrijkste uitdaging was het doorbreken van vastgelopen communicatiepatronen en stressreacties binnen een subgroep van het team. Er werd niet altijd effectief gecommuniceerd, wat leidde tot misverstanden, frustratie en een verminderde samenwerking. Hierbij was het doel om het team te leren elkaars taal te spreken en samen te werken aan een sterke organisatie met ruimte voor iedereen. 

Om dit aan te pakken, heb ik PCM ingezet bij zes leerkrachten. Zij vulden een persoonlijkheidsvragenlijst in en kregen vervolgens een individueel coachingsgesprek. Hierin bespraken we hun communicatiestijl, stresspatronen en het effect daarvan op anderen. Daarna volgde een gezamenlijke sessie waarin we ieders PCM Profielhuis bespraken, onderlinge verschillen en overeenkomsten zichtbaar maakten en werkten aan inzicht in elkaars behoeften en manieren van communiceren. Dit werd direct gekoppeld aan het overkoepelende teamtraject

De uitdaging ligt in het blijvend doorbreken van oude patronen en het vasthouden van nieuw bewustzijn en vaardigheden. Wanneer het team hiertoe in staat is  gaan zij structureel beter samenwerken met meer begrip voor elkaar en minder stress.

Ook zie ik kansen om PCM breder in te zetten binnen de organisatie: als vast onderdeel van teamontwikkeling, onboarding van nieuwe medewerkers of als basis voor leiderschapsontwikkeling.

Ik hoop dat dit deel van het team weer in verbinding staat, met zichzelf en met elkaar. Dat er ruimte is ontstaan voor open communicatie, onderling vertrouwen en het benutten van elkaars kwaliteiten. Daarnaast is mijn streven dat de school PCM en de inzichten daaruit duurzaam kan blijven inzetten, als onderdeel van een sterkere, inclusieve professionele cultuur.

Misschien vind je dit ook interessant: